สิ่งที่มักเน้นย้ำเกษตรกรอยู่เสมอว่า ก่อนรวบรวมน้ำยางสดส่งโรงงานทำยางแผ่นรมควันให้กรองน้ำยางมาก่อนเสมอ นอกจากนี้ควรใช้หลักปฏิบัติ 4 ข้อ คือ 1. ตะแคงหรือคว่ำถ้วยหลังเก็บน้ำยาง 2. กรีดยางหลังเที่ยงคืน 3. กรองน้ำยางก่อนส่งโรงทำยาง 4. ส่งน้ำยางถึงโรงผลิตก่อน 11.00 น. เพียงเท่านี้ก็จะได้น้ำยางที่สดและสะอาด โดยไม่จำเป็นต้องใช้สารรักษาสภาพใด ๆ ไม่เป็นการสิ้นเปลืองสารเคมีที่ไม่จำเป็น สามารถทำแผ่นได้ง่าย เร็ว และปลอดภัย ลดปัจจัยความเสี่ยงทั้งปวงที่เกิดขึ้นจากกระบวนการผลิต

           เกร็ดเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่านี้ ประเด็นสำคัญของเรื่องอยู่ที่ปริมาณสิ่งสกปรก (dirt content) และปริมาณเถ้า (ash content) ปริมาณสิ่งสกปรกจะมีความสัมพันธ์กับปริมาณเถ้า ถ้าปริมาณสิ่งสกปรกสูงปริมาณเถ้าก็สูงตามไปด้วย มาตรฐานจึงต้องกำหนดสองค่าที่ไว้เพื่อป้องกันไม่ให้มีการปลอมปนและเกิดสิ่งปนเปื้อน ที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกขณะตลอดกระบวนการผลิต

            ปริมาณสิ่งสกปรกมักเกิดขึ้นในระหว่างการกรีด การเก็บเกี่ยว ที่เป็นเศษดิน กรวด ทราย เปลือกไม้ หรือใบไม้ที่ติดตามถ้วยรองรับน้ำยาง ภาชนะรวบรวมน้ำยาง เหล่านี้ล้วนแล้วแต่เป็นสารอนินทรีย์และสารอินทรีย์ จำกัดปริมาณไม่เกิน 0.02% ส่วนปริมาณเถ้า ส่วนใหญ่เป็นสารอนินทรีย์หรือแร่ธาตุต่าง ๆ ที่อยู่ในยาง ได้จากการเผาไหม้ที่ประกอบด้วยฟอสเฟตของโพแทสเซียม แมกนีเซียม แคลเซียมและธาตุอื่น ๆ นอกจากนี้เป็นพวกซิลิกาหรือซิลิเกตรวมทั้งเกิดจากสารเจือปนอื่น ๆ จากปัจจัยภายนอก จำกัดไม่เกิน 0.35%

            ทั้งปริมาณสิ่งสกปรกและปริมาณเถ้า ส่วนมากจะมีขนาดใหญ่กว่าสารตัวเติม เมื่อเข้าไปอยู่ในเนื้อยางที่เป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป เช่น ที่ปัดน้ำฝน ล้อรถยนต์ หรือล้อเครื่องบิน จะทำให้บริเวณที่มีสิ่งสกปรกปรากฏอยู่นั้นแรงยืดหรือแรงกดทับเสียไป ทำให้เกิดการเสื่อมสภาพมากกว่าบริเวณอื่น การเกิดขึ้นเพียงจุดเล็กน้อยก็เกิดความเสียหายอย่างใหญ่หลวงตามมา ในทางปฏิบัติจำเป็นต้องทำยางให้ดีมีคุณภาพ และเลือกใช้ยางที่มีคุณภาพเช่นกันเพื่อที่จะได้ยางที่มีสมบัติทางกายภาพที่ดีและเนื้อยาง มีความสม่ำเสมอ

            ยางแผ่นรมควันที่ดีมีคุณภาพ หมายถึงยางที่เหมาะกับการนำไปผลิตเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปได้ตามความต้องการ มีสมบัติทางกายภาพที่โดดเด่นโดยเฉพาะค่าความยืดหยุ่นอยู่ในช่วง 45 – 52 ค่าความเสื่อมสภาพอยู่ในช่วง 80 – 100 และค่าความหนืดอยู่ในช่วง 70 – 80 เป็นต้น ผู้นำยางไปใช้ควรเลือกยางที่ผลิตจากสถาบันเกษตรกรที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GMP จากฝ่ายวิจัยและพัฒนาอุตสาหกรรมยาง การยางแห่งประเทศไทย หรือติดต่อได้ที่สถาบันเกษตรกรที่ได้รับมาตรฐาน GMP โดยตรง เพียงเท่านี้ก็จะได้ใช้ยางได้อย่างมั่นใจ ปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สิน

เรื่อง/ภาพ : ปรีดิ์เปรม ทัศนกุล